تپه های باستانی سیلک
پس از فرونشستن آب دریاچه مرکزی و خشک شدن تدریجی آن، ساکنان اطراف آن
مجبور شدند نواحی حاصلخیزی مانند اطراف فین که همان منطقه «سیلک» باشد را
جهت زندگی کردن و سکونت اختیار کنند، ولی این قدمت تا پیش از شصت سال پیش
همچنان ناشناخته بود تا اینکه بر اساس بررسی های علمی پروفسور گریشمن در
سال 1311 ش (1933 م) قدمت آثار به جا مانده در این تپه ها به هزاره پنجم تا
اول قبل از میلاد منسوب گردید. آثاری از این تپه ها در موزه های لوور
فرانسه، ملی ایران و باغ فین موجود می باشد.
این تپه در مغرب مسیر کاشان- فین و در مجاورت جاده قرار دارد. سیلک در حال
حاضر مشتمل بر یک تپه شمالی و یک تپه جنوبی است که به فاصله 500 متر از
یکدیگر قرار دارند. و در جلو این تپه ها گورستانهائی از انسانهای ماقبل
تاریخ وجود دارد.
باغ فین
بنای اولیه باغ فین به قبل از اسلام و با تمدن سیلک پیوند خورده است که
تمدن سیلک نیز پیوندی ناگسستنی با چشمه جوشقانی دارد که در بالای باغ جاری
است، و به چشمه سلیمانیه معروف است و از دیرباز همچنان در آبادی منطقه فین
موثر بوده است.
از زمانهائی بس دور در پائین این چشمه باغی وجود داشته است که کمی پائینتر
از باغ فعلی بوده و بر اثر زلزله ای که در سال 982 ه.ق روی داد باغ به کلی
ویران شد که به دستور شاه عباس صفوی بعد از سال 1000 ه.ق باغی در مکان فعلی
که در حقیقت قسمتی از باغ قدیمی بود ساخته شد.از سال 1135 قمری بعد از
حمله افاغنه آبادانی باغ به رکود گرائید ولی با دستور کریم خان زند به خصوص
با ساختن عمارت که به نام «خلوت کریم خانی» در ضلع جنوبی باغ واقع است باغ
فین روی به آبادانی گذاشت ولی با زلزله معروف سال 1192 قمری باغ فین نیز
آسیب کلی دید،که پس از آن یعنی از سال 1200 قمری و با روی کار آمدن سلسله
قاجار به خصوص با دستور فتحعلی شاه به مرمت و عمارت، باغ جانی دوباره گرفت
که ساختمان شتر گلوی فتحعلی شاهی در ضلع جنوب غربی باغ و حمام سلطنتی بزرگ
که در مجاورت حمام اولیه ساخته شد از آثار آن می باشد. ولی با تبعید صدر
اعظم مقتدر ایران یعنی امیرکبیر و سپس شهادت آن رادمرد در این باغ، این
آبادانی روی به ویرانی نهاد.
با آغاز مشروطیت به جهت وضع دفاعی بنای باغ، این مکان پناهگاه اشرار و
یاغیان گشت و در مدت 14 سال یاغیان مصالح و اشیاء گرانبهای آن را به یغما
برده و به تخریب باغ پرداختند. پس از ختم غائله اشرار، به مرمت باغ پرداخته
شد. از وقایع مهم تاریخ در این باغ می توان به جشن تاج گذاری رسمی شاه
اسماعیل صفوی و نیز قتل میرزا تقی خان امیر کبیر در این باغ اشاره کرد.
سردرب، دیوار و برج ها
مجموعه باغ فین حدود 25000 متر مربع مساحت دارد که در بدو ورود به این
مجموعه ، با ساختمان رفیع سردرب ورودی باغ برخورد می کنیم. این قسمت از باغ
در دوره صفویه بنا گذاشته شده است این بنا دارای دو طبقه که طبقه تحتانی
شامل هشتی و دالان ورودی به باغ با اتاقهای جانبی و طبقه فوقانی شامل سالن
وسیع و زیبائی است که دارای چشم انداز خوبی بر اطراف و از جمله بر باغ دارد
و دارای درهای مشبک و زیبائی است.
در اطراف باغ از جمله در طرفین سردر، دیواری به ارتفاع پنج و شش متر و هفت برج دیده می شود.
شترگلوی عباسی
پس از ورود به باغ و گذشتن از خیابان مصفائی که در وسط آن نهر آب زیبائی که
همیشه آب از فواره های فیروزه ای آن در فوران است و درختان سرو بسیار
زیبائی در دو طرف آن سر بفلک کشیده است؛ اولین ساختمانی که جلب توجه می کند
شتر گلوی عباسی است که به دستور شاه عباس بزرگ ساخته شده است. در جلوی این
بنا حوض وسیعی دیده می شود و در پشت این بنا نیز حوضچه ای قرار دارد که از
کف آن آب فوران می کند، این بنا در دو طبقه و به گونه ای ساخته شده که از
هر طرف باغ می توان به آن وارد شد، در میان این ساختمان نیز حوضچه ای است
که آب چشمه با طرح جالبی (موسوم به شتر گلو) در آن فوران می کند. بر روی
دیوا
