نقشه اتوکدی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

نقشه اتوکدی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

تاریخ ایجاد 08/09/2015 12:00:00 ق.ظ    تعدادبرگ: 5 شیت   قیمت: 3000 تومان   حجم فایل: 885 kb	تعدادمشاهده  3
نقشه اتوکدی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی   بقعة شیخ صفی الدّین اردبیلی ، مجموعه ای از آرامگاههای بزرگان ، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی در اردبیل. سابقة بخشهایی از این بنا به دورة خود شیخ صفی الدین (650ـ735)، عارف نامی ایرانی ، و فرزندان وی ، شیخ صدرالدین موسی و خواجه علی سیاهپوش ، می رسد. به نوشتة منابع ، منزل و خانقاه شیخ صفی در همین مکان بود، و بنابر وصیّت خود او، جنازه اش را در اتاقی جنب خلوتخانه و باغچه و حوضخانه دفن کردند و بر قبر وی بنایی ساختند کلمات کلیدی مرتبط: نقشه اتوکدی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی , بقعة شیخ صفی الدّین اردبیلی ، مجموعه ای از آرامگاههای بزرگان ، مشایخ و سلاطین صفوی و فضاهای آیینی و عبادی در اردبیل. سابقة بخشهایی از این بنا به دورة خود شیخ صفی الدین (650ـ735)، عارف نامی ایرانی ، و فرزندان وی ، شیخ صدرالدین موسی و خواجه علی سیاهپوش ، می رس

پاورپوینت مستند نگاری بنای شاخص معماری دوره زندیه مسجد وکیل

پاورپوینت مستند نگاری بنای شاخص معماری دوره زندیه مسجد وکیل

تاریخ ایجاد 02/09/2015 12:00:00 ق.ظ    تعدادبرگ: 25 اسلاید   قیمت: 5500 تومان	تعدادمشاهده  3
بخشی از مطلب مقدمه:   در این فضا با هرگامی که بر می داریم اولین احساسی که بدون شک دریافت می کنیم، شکوه و عظمت و قدمت همراه با نظم و تلفیق رنگهایی همگون با محیط اطراف است که نشان از مذهب و اقتدار می باشد   vakil 1   پس از دیدن سر در مسجد و عظمت آن بعد از یک گردش به فضای باز حیاط می رسیم، سمت راست و چپ ایوان هایی موزون و یکپارچه چشم را نوازش میدهند ویک حوض مستطیل شکل که تقریبا در تمام طول حیاط امتداد دارد و ما رابه سمت شبستان مسجد با ستون های یکپارچه و عظیم سنگی هدایت می کند.   تمام جزئیات این بنا که در سال 1187 ه . ق به دستور کریمخان و در دوره زندیه در شیراز ساخته شده است همراه با تصاویر شرح داده شده اند.   با امید حفظ و نگهداری این میراثهای فرهنگی، به معرفی جهت آشنایی هر چه بیشتر علاقه مندان به بناهای باشکوه دوره زندیه همت می گمارم.   vakil 2   مسجد وکیل که آن را جامع وکیل نیز می نامند در سال 1188 هـ . ق در خیابان آیت اله طالقانی کنونی و در بین حمام و بازار وکیل قرار گرفته است. این مسجد دارای مساحت 11 هزار مترمربع می باشد که 9600 متر آن زیربنا است. طول مسجد 120 متر و عرض آن 80 متر می باشد.   vakil 3   از خصوصیات بناهای دوره زندیه مستحکم بودن و مرغوبیت مصالح بکاررفته در این بناها می باشد، شاید بهترین بنای بازمانده از کریم خان، مسجد وکیل باشد که بازار و باغ ها را به هم پیوند می دهد، ساختمانش در حدود 1187 ه. ق 1733 م به اتمام رسید ولی کاشیکاری و تزیینات آن، هرگز به اتمام نرسید. مسجد وکیل در محل مسجد کهنه پیشین ساخته شده بود که اینک اثری از آن وجود ندارد.   این مسجد ساختمانی استوار و جالب توجه طرحی چهارگوش دارد، در محوطه ی آن آب انبار بزرگی وجود دارد که ایوان بزرگی آن را پوشانیده است. ساختمان برجسته دیگر، ایوانهای جنوب شرقی مخصوص نمازگزاران(شبستان) است که دارای چهل و هشت ستون مارپیچ شیاردار یکپارچه و منبری چهارده پله می باشد. می گویند این منبر را بوسیله گاو وقاطر از مراغه در شمال به جنوب ایران آورده اند.   گویند کریم خان گفته بود که اگر منبر چهارده پله مرمری که در مسجد وکیل است از (طلا) ساخته بودم، مخارج آن کمتر می شد زیرا که برای آوردن تخته سنگ مرمر عظیمی که از میان آن منبر را بیرون آورده اند با نبودن راه شوسه و وسایل کافی آنروز، مخارج زیادی متحمل شده است.   کریم خان زند در ساخت ابنیه و ساختمانها ذوق و قریحه خاصی داشته و همه روزه به معمارها و بناها سرکشی می کرده و برکار آنها نظارت می نموده است.    vakil 4    چنانکه گویند برای اینکه گل خشتهایی که از آنها آجر ساخته می شده خوب( ورز بخورد) و آجرهای محکمی از آنها بوجود آید دستور داده بود که هنگام خیس کردن گلها مقداری سکه نقره در آنها بریزند و گفته بود که هرعمله ایی که سکه ها را یافت، متعلق به خودش خواهد بود.    از اینرو عمله ها، بطمع یافتن سکه ها، گلها را زیاد و با دقت بسیار با دست بهم زده و (ورز)می داده اند و همین مسئله موجب شد آجرهای کریمخانی که در محکمی بی نظیر است، مشهور گردد.   علاوه بر آن کریمخان، در تهیه مصالح خوب از هر مخارجی رو گردان نبوده چنانکه بسیاری از سنگهای مرمری را که در عمارت و بناهای شیراز بکار رفته است از یزد و یا آذربایجان آورده است.   اهمیت این مسجد علاوه بر وسعت آن کاشی کاریهای زیبای آن است که پیشانی کلیه طاقها و داخل طاقنماها و سردرهای آن با کاشیهای معرق و اسلیمی با نقش و نگارهای زیبا مزین گردیده است. سردر ورودی مسجد: در سمت شمال آن (پشت به قبله) دو طاق مجللی واقع شده است. عرض طاق 14 متر و ارتفاع آن 20 متر است، درب مسجد از تخته های چوبی به طول 8 متر و عرض 3 متر (هر لنگه) ساخته شده است.   vakil 5   در بالای سردر ورودی، بالای تخته سنگی که روی چهارچوب در است، ترنجی از کاشی است که وسط آن با خط ثلث کتیبه ایست با آب طلا و در آن نام (فتحعلی شاه) و (حسین علی میرزا) خوانده می شود.   طرفین در ورودی ، روی دیوار داخل سردر، زیر طاق سردر، دو کتیبه است از آیات قرآنی که با خط ثلث عالی روی کاشی نوشته شده است.   از قرار معلوم، سنگ اولی که در زمان وکیل در بالای چهارچوب در نصب کرده بودند، در اثر گلوله توپ و تفنگ ایام اغتشاش و جنگ و نزاع بین تفنگچیهای متخاصم، شکسته شده و بعدا این سنگ را به جای آن نصب کرده اند و به همین جهت هم بوده که تاریخ آنرا سال 1260 هجری قمری نوشته اند یعنی 67 سال بعد از وفات کریمخان زند.   سقف دالان مسجد با کاشیهای معرق زینت یافته که در وسط ترنجهای آن جمله (لااله الا الله) و (یا علی) بطور مکرر، با خط کوفی نقش شده است.   در بالای دیوار داخل دالان، روبروی در ورودی، یک قطعه مربع مستطیل از کاشی نصب است که دارای حاشیه زیبایی است و در متن به دو مربع مستطیل، با زمینه آبی تقسیم شده است. در مربع مستطیل بالایی، با خط درشت و زیبای نستعلیق، نوشته شده است:   vakil 6   «قال رسول الله صلی الله علیه و آله»   و در مربع مستطیل پائینی، با همان خط و به همان درشتی و زیبایی نوشته شده است:   «انا مدینه العلم و علی بابها»   در زیر این کتیبه، دو سنگ نصب است که روی آنها دو کتیبه حجاری شده است.   سنگ سفید داخل دالان – در دیوار داخل دالان، روبروی صحن مسجد، قطعه سنگ سفید مربع مستطیلی نصب است، این سنگ متعلق به مسجد وکیل نیست بلکه آنرا از جای دیگر آورده و برای اینکه از دستبرد شیادان محفوظ بماند، در اینجا نصب کرده اند.   بالای این سنگ مثلث شکل می باشد و در بالای آن (روی قسمت مثلث شکل) سه خانه تعبیه شده که وسط آنها گل نقش شده  و دور آنها با خط کوفی عباراتی مانند (لا اله الا الله) نقش گردیده- در زیر ان مثلث با خط کوفی تزیینی عباراتی نوشته شده که بالای آن این جمله خوانده می شود: (هو السمیع) و در زیر آن، قسمتی از (آیه الکرسی) با همنا خط کوفی ولی درشت تر، نوشته شده ولی ناتمام است زیرا که قسمتی از سنگ مزبور شکسته و مفقود شده است.   بین در ورودی و حیاط مسجد دالانی قرار گرفته، با کاشی های هفت رنگ که با نقوش گل و بوته و خطوط اسلیمی مزین پوشیده شده است.   خطوط کتیبه ها که به خط ثلث و نسخ و نستعلیق نوشته شده در نوع خود شاهکار است. سمت رو به قبله (سمت شمال مسجد) آن که در پشت دالان واقع است، در وسط، طاق بسیار مجلل و مرتفعی بنا شده که آنرا (طاق مروارید) گویند، این طاق که از لحاظ معماری و کاشیکاری و نقوش و خطوط بی نظیر است، شاهکاری است و در واقع همانطوری که معروف شده، مروارید غلطانی است که بر تارک این مسجد میدرخشد.   دهنه این طاق 12 متر و با جرزهای دو طرف آن، 20 متر و عمق آن 4 متر و ارتفاع آن نزدیک به 20 متر می باشد. ازاره ی داخل طاق، با سنگهای مرمر عالی و ازاره جرزها، با سنگ گندمک پوشیده شده و روی آنها، خطوط اسلیمی و گل و برگ با طرز زیبایی حجاری شده است.   روی دو جرز طرفین آن، در وسط، مجالس چندی است که با کاشیهای هفت رنگ که روی زمینه های گوناگون گل و بته و برگ و خطوط اسلیمی و ترنجها و با طرحهای مختلف، نقاشی شده، مزید است و دو طرف این مجالس با کاشیهای معرق تزیین یافته است. پایین جرزها تا ارتفاع یک متر و نیم، سنگهای یک پارچه نصب است که روی آنها نقوش اسلیمی و کل و برگ حجاری شده است. در پیشانی طاق نیز کاشیهای هفت رنگ که گل و بوته روی آنها نقش شده نصب است که در وسط آنها جمله (یا الله) نوشته شده است.   در هر یک از دو طرف طاق مروارید، چهاردهنه، طاقنمای کوچک است که دو دهنه آنها راه ورود به صحن از دالان است و شش دهنه دیگر، جلو رواق باریکی است که 5 متر عرض آن است – پشت بام طاق مروارید، دو گلدسته که با کاشیهای معرق پوشیده شده ساخته شده است   vakil7   سمت پشت به قبله «سمت جنوبی» وسط این جبهه طاق مجلل و مرتفعی است قرینه و نظیر طاق مروارید که مدخل شبستان بزرگ و مهم مسجد است. شبستان بزرگ: در جلو این شبستان که عرض آن 36 متر و طول آن 75 متر است در وسط یک طاق بزرگ دارد که شرح آن گذشت، و طرفین آن، چهار طاقنمای کوچک است که نمای خارجی آنها مانند نمای طاقنماهای سمت غربی و شمالی، تا یک متر و نیم با تخته سنگهای گندمک که نقوش اسلیمی دارد، پوشیده شده و بقیه تا زیر لبه بام، با کاشیهای هفت رنگ که در آنها نامهای خدا نوشته شده پوشیده شده است.   vakil 8   vakil 9   در طول داخل شبستان 13 دهنه و در عرض آن 5 دهنه است و مجموعاً 48 ستون سنگی یکپارچه، سقف وسیع این شبستان را نگهداری می کند (12 ردیف در طول و 4 ردیف در عرض) ارتفاع این ستونها 5 متر و قطر آنها 80 سانتیمتر است و روی آنها خطوط مارپیچی حجاری شده است. کف شبستان با تخته سنگهای صاف فرش شده و ازاره های آن تا حدود یک متر و نیم با سنگهای صاف پوشیده شده است.   محراب: در انتهای شبستان، محراب آن واقع است. ازاره ی محراب، تا ارتفاع یک متر سنگ مرمر نصب گردیده و بقیه آن با کاشی های هفت رنگ که با گل و بوته مزین است، پوشیده شده و سقف محراب با کاشی، مقرنس کاری و وسط آن این عبارت روی کاشی نوشته شده است: «هو الحی الذی لایموت»   vakil 10   جرز طرفین محراب، با کاشیهای هفت رنگ مزین است، بدنه دیوار دو طرف محراب هر کدام باندازه ی وسعت یک دهنه، با کاشی های معرق که وسط آنها جمله (یاعلی) با خط کوفی تکرار شده، پوشیده شده است.   منبر مرمر: در طرف چپ محراب، منبر مرمر معروف واقع است که به تعداد نام چهارده معصوم، دارای چهارده پله است و روی حاشیه دو طرف آن، گلهای چند بر نقش شده است. طول منبر 5/6 متر و عرض آن 26/1 و قطر آن 55/0 متر می باشد.   این منبر مرمرین که در نوع خود بی نظیر است را از معدن آذربایجان (گویا مراغه) به شیراز آورده اند و قطعا چند برابر منبر کنونی، حجم داشته تا در شیراز، حجارها، از وسط آن، این منبر را بیرون آورده اند.   سمت پشت به آفتاب «سمت شرقی» عینا مانند سمت رو به آفتاب (سمت غربی) می باشد در این جبهه یازده طاقنما ساخته شده که مانند سمت غربی، پیشانی انها با کاشیهای معرق و هقت رنگ مزین است و لچکی های آنها با کاشیهای رنگارنگ که روی آنها گل و بوته و خطوط اسلیمی و ترنجهای مختلفی نقش شده پوشیده شده است. طرحهای این لچکیها با هم از حیث رنگ و زمینه و طرح خطوط و نقش آنها مختلف و بسیار زیبا و جالب می باشند.   در پیشانی طاقنماها جملاتی مانند «یا الله» و «یا حمید» و «یا قاضی الحاجات» و غیره در ترنجها، با خط نسخ خوب نوشته شده است.   vakil 11   vakil 12   در پیشانی طاق نماهای اطراف صحن مسجد وکیل در وسط کاشی کاریهای هفت رنگ زیر رخ بام ترنج هایی است که در وسط آن نام خدا به خط زیبای ثلث نوشته شده است.   لچکی های بالای طاق نما به خطوط اسلیمی و طرح زیبایی مزین شده است. در زیر طاق ورودی مقرنس کاری زیبایی است که در زیر مقرنس کاری در بالای سر در ورودی است.   در وسط صحن مسجد حوض طویلی قرار گرفته که لبه های آن از سنگ بزرگ تراشیده شده ساخته شده است.   در داخل طاقنمای بزرگ شمالی و جنوبی و همچنین سر در آن، کتیبه هایی به خط ثلث عالی و سوره هایی از قرآن مجید به قلم درشت بر روی کاشی نوشته شده است.   اما تمام این کاشی کاریها در زمان حیات کریم خان زند نصب نشده است که در اثر زلزله ریخته و از بین رفته و از این رو در زمان سلطنت (فتحعلی شاه قاجار) تکمیل شده است و به همین جهت در کتیبه طاقنماهای شمالی و بالای سردر آن نام (فتحعلیشاه) ذکر شده است.    مسجد وکیل عناصر معماری دوران صفوی را در خود جمع دارد ولی از حیث طرح کهن مساجد قدیم ایران شدیداً فرق می کند: یعنی 48 ستون سنگی که آن به سه راهه تقسیم می شود، بازتابی از سبک مساجد کهن عربی است و تزیین گیاهی مرمرها هم تا حدودی با شیوه آرکاتیک و کهن کار شده است. مسجد وکیل همچنین دارای تزیین کاشیکاری و نیز یک منبر حکاکی شده است که از سنگ یکپارچه مرمر ساخته شده است.    vakil 13   چهار سمت مسجد، طاقنماهای متعددی ساخته شده استکه در جلو جرزهای انها، تا ارتفاع یک متر و نیم، سنگهای محکمی که آنها را (سنگ گندمک) نامند کار گذاشتند و روی آنها نقوش زیبایی از گل و برگ و خطوط اسلیمی حجاری کرده اند و بالای انها، تا زیر لبه بام، کاشیهای هفت رنگ که وسط انها، ترنجهایی نقش شده، و در وسط ترنجها، نامهای خدا نوشته شده، نصب گردیده است.   شبستان زمستانی: در وسط جبهه سمت شرقی، پشت رواق باریک آن، یک شبستان نسبتا وسیعی واقع استکه در زمستانها از ان استفاده می شده است. طول این شبستان 25 و عرض آن 20 متر است و دارای چهار دهنه است و سقف آجری آن بوسیله 12 ستون سنگی ساده یکپارچه که ارتفاع هر یک پنج متر است، نگهداری می شود.   ازاره های آن تا حدود یک متر و نیم با سنگهای صاف و ساده پوشیده شده و بقیه آجری است. این شبستان و محراب آن، کاشیکاری و تزییناتی ندارد.   vakil 14   حیاط کوچک مسجد: در شمال شرقی مسجد، حیاط کوچکی است بطول 35 و به عرض 20 متر که منجلاب آنجا قرار دارد. وسط این حیاط حوضی ساخته شده که طول آن 12 متر و عرض آن 7 متر می باشد و از اب ان برای طهارت استفاده می شود و از دالان مسجد بدانجا می روند و در جداگانه ای هم دارد. سرویسهای بهداشتی در این قسمت ساخته شده اند.   اوج شاهکار هنری این بنا یکی از حجاریهای ستونهای چهل و هشت گانه مرتفع و یکپارچه شبستان چنوبی آن است و دیگری منبر یکپارچه مرمر آن است که همانطور که گفته شد کریم خان وکیل در وصف این منبر گفته است اگر آنرا از طلا می ساختم ارزان تر از این منبر مرمر تمام می شد.   در اثر زلزله ای در شیراز حادث شده و همچنین مرور زمان بسیاری از کاشیکاریهای مسجد وکیل، مخصوصا کاشی کاریهای طاق های بزرگ و سر در ورودی آن ریخته است.    از اینرو (حسین علی میرزا- فرمانفرما) پسر فتحعلی شاه قاجار که در زمان سلطنت (فتحعلی شاه 1212-1250 هـ . ق) مدتی حاکم فارس بوده است، کاشیکاری های آنرا تجدید و تکمیل کرده است و به همین جهت است که در ضمن کتیبه سردر ورودی و کتیبه های طاق مروارید و طاق ورودی به شبستان بزرگ آن نام فتحعلی شاه ذکر شده و در پایان کتیبه ها سال 1243 و 1244 قید گردیده است که قریب پنجاه سال بعد از وفات کریم خان بوده است.   ترجمه فارسی کتیبه طاق ورودی شبستان بزرگ:   گفته است خدا که پاک و بلندپایه است. همانا آباد می کنند پرستشگاه های خدا را آنان که ایمان آورده اند به خدا وروز واپسین و برپا داشته اند نماز را و پرداخته اند زکات را و نمی ترسند جز از خدا پس شاید آنها باشند از راه یافتگان آیا قرار داده اید آب دادن به حج کنندگان و آباد کردن مسجدالحرام را، چون کار کسی که ایمان آورده است به خدا و روز واپسین و جهاد کرده است در راه خدا، برابر نیستند پیش خدا و خدا راهنمایی نمی کند ستمکاران را و جهاد کردند در راه خدا بمال و جان خودشان آنان که پایه اشان بزرگتر است و آنها هستند رستگاران، راست گفت خدای بزرگ 1306. کلمات کلیدی مرتبط: بخشی از مطلب ,مقدمه: , ,در این فضا با هرگامی که بر می داریم اولین احساسی که بدون شک دریافت می کنیم، شکوه و عظمت و قدمت همراه با نظم و تلفیق رنگهایی همگون با محیط اطراف است که نشان از مذهب و اقتدار می باشد , ,vakil 1 , ,پس از دیدن سر در مسجد و عظمت آن بعد از یک گردش به فضای باز حیاط می رسیم، سمت راست, مقالات مرتبط در این دسته بررسی مسجد النبی قزوین، پاورپوینت دانلود بررسی مسجد شیخ صفی الدین اردبیلی - معماری اسلامی,پاورپوینت دانلود پاورپوینت بررسی مسجد کبود تبریز،گوی مسجیدی، فیروزه ی جهان اسلام پاورپوینت ،بررسی، مسجد ،جامع،کبیر ،یزد دانلود پاورپوینت بررسی معماری مساجد جهان دانلود ,معماری مسجد امیر چقماق- پاورپوینت پاورپوینت مقایسه تزیینات در مسجد امام تهران و مسجد سپهسالار تهران مسجد جامع یزد دانلود پاورپوینت بررسی مسجد و مدرسه آقابزرگ مسجد نصیرالملک شیراز - فرمت پاورپوینت شامل نقشه ها توضیحات و متن دانلود معماری اسلامی : کاشی کاری های گنبد سلطانیه/فرمت word دانلود تحقیق معماری اسلامی | مسجد جامع الکبیر صنعا – یمن/فرمت word دانلود , رایگان ,مدرسه خان شیراز- پاورپوینت دانلود پلان مسجد دانلود نقشه اتوکد مسجد دانلود نقشه اتوکد مسجد مسجد شیخ لطف الله اصفهان /فرمت word دانلود مسجد تاریخانه یکی از کهن ترین مساجد ایران,پاورپوینت دانلود تحقیق درباره مسجد جامع فهرج یزد,پاورپوینت دانلود پاورپوینت بررسی مسجد جامع کبود ایروان - یادگار معماری ایران در ارمنستان

پاورپوینت مسجد جامع شهرستان گنبد

پاورپوینت مسجد جامع شهرستان گنبد

تاریخ ایجاد 10/11/2015 12:00:00 ق.ظ    تعدادبرگ: 10 اسلاید دارای نقشه ، تصاویر و پرسپکتیو بنا بدون   قیمت: 7500 تومان	تعدادمشاهده  12
10 اسلاید دارای نقشه ، تصاویر و پرسپکتیو بنا بدون توضیحات کلمات کلیدی مرتبط: 10 اسلاید دارای نقشه ، تصاویر و پرسپکتیو بنا بدون توضیحات

پاورپوینت مسجد جامع قم

پاورپوینت مسجد جامع قم

تاریخ ایجاد 10/11/2015 12:00:00 ق.ظ    تعدادبرگ: 25 اسلاید دارای نقشه ، تصاویر و پرسپکتیو بنا   قیمت: 7500 تومان	تعدادمشاهده  17
پاورپوینت مسجد جامع قم   بخشی از مطلب با توسعه یافتن شهرها وقتی که از محله‌های قدیمی گذر می‌کنی به شگفت می‌آیی، دیوارهای کاهگلی و خشتی خانه‌ها، سادگی مردمان قدیمی را برای تو یادآور می‌شود.   محله آذر از قدیمی‌ترین نقاط شهر قم به شمار می‌رود که با عبور از این محله میراثی ماندگار از صدها سال پیش در آن جاودان شده است، خانه‌هایی با سقف‌ گنبدی شکل و خشتی، که از جنس کاهگل بنا شده و سرای بازاری که کارگاه‌های درودگری آن را رونق بخشیده‌اند هر یک تاریخی کهن را برای تو به تصویر می‌کشد.   نزدیک ظهر است و خورشید پر فروغ کویر گرمای وجودش را بر محبت مردمان این محله افزوده است، نوای حی علی‌الصلوه به گوش می‌رسد، برای یافتن مسجدی که به طور قطع در این محله وجود دارد به تکاپو می‌افتی، براساس شنیده‌ها مسجد جامع شهر در این محله قرار دارد.   پس از عبور از میان کوچه و پس کوچه‌های این محله قدیمی به دروازه ری می‌رسی، بلندتر شدن گلبانگ اذان، نشان از این دارد که مسجد جامع در همین حوالی است. مسجد جامع قم پیشینه 800 ساله دارد، مسجدی که از آن می‌توان به عنوان نگینی درخشان در کویر قم یاد کرد.   مسجد جامع قم که قدمتی دیرینه دارد با قامتی استوار روزگاری کهن را برای تو به تصویر می‌کشد و با وجود اینکه بارها مورد مرمت قرار گرفته ولی معماری باستانی خود را حفظ کرده است و با همان شکل سنتی و قدیمی خودنمایی می‌کند.   پس از گذشت از خم کوچه‌های باریک به درب اصلی مسجد می‌رسی، درب چوبی با کنده‌کاری بسیار قدیمی در مقابلت قرار دارد و هرچه بیشتر به آن دقت کنی کمتر می‌توانی متوجه تاریخ ساخت آن بشوی.   اهالی محل که صفا و مهربانی را می‌توانی در چهره آنان ببینی، برای خواندن نماز اول وقت، از تمام کوچه‌های اطراف به مسجد می‌آیند، از درب اصلی که وارد مسجد می‌شوی حیاط بزرگی در مقابلت قرار دارد و تو را برای دیدن آنچه در جای دیگری نمی‌توانی ببینی به خود مجذوب می‌کند.   این مسجد نمادی از باستان است، شاید پس از مسجد امام حسن عسکری (ع) که از جمله مساجد قدیمی و میراث ماندگار قم به شمار می‌رود مسجدی با این وسعت ندیده باشی.   ایوانی زیبا و بزرگ به دهانه 14، عرض 7 و ارتفاع  18 متر در مقابلت قرار دارد و تو را برای تماشای این هنر اسلامی فرا می‌خواند و تو را مجذوب این تناسب و زیبایی می‌کند که این همه زیبایی در یک مکان ممتاز و بی‌نظیر است.   مقرنس گچی پوشش ایوان و نیز نقشه کاشی کاری دیوار آن که در میانه قاب‌هایی از آجر کلوکی ( آجر کوچک ) و تراش، توأم با نمای کتیبه‌های متعدد موضعی و کمربندی توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند و ناخودآگاه بر هنر معماری ایرانی درود می‌فرستی.   ایوان مسجد جامع، مظهر جمال، اعتدال و توازن است؛ زیرا تمام اجزای آن در جای خود قرار گرفته و متناسب است. مقرنس پوشش آن با نقشه بسیار جالبی طراحی شده که در برگیرنده دو کوه مطبّق (طبقه طبقه شده) و معلق در دو طرف آن است و مانند دو گنبد پنج طبقه به نظر می‌رسد که هر طبقه آن دارای پنج قطار با پنج حوضچه بزرگ و کوچک است. در میان دو گنبد آویزان، سه حوض بزرگ وارونه با سطح قوس آراسته و مزین به ترنج‌هایی از کاشی معرق وجود دارد که در میان قابی از کاشی‌های سفالی با جدار هشت‌تایی صفحه‌دار نمایان است.   از وصف هر چه بگذریم نمی‌شود به آسانی از کنار زیر زمین مسجد جامع گذشت، این مسجد دارای زیر زمینی خاص است که از هوای مطبوع داخلی برخوردار بوده و معماری ویژه‌ای نیز دارد. این زیرزمین به زیبایی در قسمت غربی مسجد قرار گرفته و شبستانی بزرگ بر روی آن ساخته شده است و 18 ستون آن را نگاه داشته‌اند.   شبستان‌های این مسجد هم دیدنی است و نظر هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند محراب‌های گوناگون که هر یک برای هدف خاصی ساخته شده‌اند، محراب شبستان شرقی پایین‌تر از جایگاه نمازگزاران ساخته شده است، با وجود اینکه پایین‌تر بودن محراب در بیشتر مساجد معمول است ولی در اینجا به دلیل هم‌سطح نبودن قسمت‌های مختلف مسجد،اینگونه ساخته شده تا همه کسانی که در حیاط نماز می‌خوانند هم‌سطح با امام قرار بگیرند.   مشبک‌هایی که در محراب وجود دارد با ظاهر زیبایی در جلوی آنها قرار گرفته که غیر از چشم‌نوازی و جلوه‌بخشی، وظیفه ورود و خروج هوا را نیز بر عهده دارد و مانع از گرمای محراب می‌شود.   جای جای این مسجد با حکمت و فلسفه خاصی ساخته شده به گونه‌ای که دو طرف محراب پله‌هایی وجود دارد که امام جماعت را به این جایگاه می‌رسانند. شاید بهتر است بگوییم منبر نیز برای بهتر دیده شدن در مکانی ساخته شده است که همه نمازگزاران می‌توانند امام را به راحتی مشاهده کنند و صدای او را بهتر از سایر قسمت‌های مسجد بشنوند.   شبستان شمالی به دلیل وجود ایوان شمالی، از جلو به دو قسمت تقسیم شده که از هر طرف دارای دو چشمه است ولی از قسمت آخر که متصل به هم هستند، پنج چشمه به عرض 11 و طول هر قسمت 49 متر بنا شده است.   در وصف ایوان شمالی که در بین شبستان‌های شمالی قرار دارد می‌توان از ایوان بزرگی سخن به میان آورد که دهنه آن هفت متر با عرض هفت و ارتفاع 14 متر از آثار دوره فتحعلی شاه به شمار می‌رود و در سال 1284 ساخته شده است.   دیوار این ایوان با کاشی خشتی‌تزئین شده و روی آن با خط ثلث سفید سوره مبارکه منافقون درج شده است که بنا بر نوشته‌ای که در قسمت انتهایی این کاشی‌ها قرار داد این کتیبه با خط محمدرضاالشریف‌القمی در سال 1284 نوشته شده است.   دو طرف آن دو چشمه و در قسمت بالا و دو طرف ایوان، دو ایوان فوقانی با پوشش مقرنس گچی با جرزهای آجری و لچکی‌های کاشی کاری معلقی وجود دارد که بر زیبایی‌های مسجد افزوده است.       گنبد مسجد که در بالاترین نقطه یعنی در بام این مکان معنوی قرار دارد از آثار دوره سلجوقی است که بر فراز مسجد خودنمایی می‌کند. این گنبد یکی از زیباترین بناها در نوع خود محسوب می‌شود که با وسعتی فراوان و محیطی گسترده حتی یک شاخه آهن نیز در آن به کار نرفته است و این مسئله هر شنونده‌ و بیننده‌ای را به شگفت می‌آورد.   فضای چنین مسجدی با این همه شگفتی و زیبایی که هنر دست ایرانیان است نه تنها معنویت را تداعی می‌کند بلکه سلیقه ایرانیان را از سال‌های دور نشان می‌دهد تا از این اثر بدیع بیش از پیش مراقبت شود و به سرنوشت دیگر آثار باستانی این شهر دچار نشود. در قرن سوم هجری یکی از علما و محدثین قم به نام " ابوالصدیم حسین بن علی بن آ دم اشعری " که در زمره صحابه حضرت امام علی التقی (ع) وحضرت امام حسن عسگری (ع) به شمار می رفت، مسجدی در قم بنا کرد. طبق نوشته کتاب تاریخ قدیم قم که در قرن چهارم هجری نوشته شده است . معلوم نیست که محل آن مسجد  درکدام یک از مکان های زیر بوده است : - مسجدی به نام مسجد جامع که در یکی از محله های قدیمی قم ، نزدیک دروازه ی ری واقع شده است. - مسجدی که اکنون به نام امام حسن عسگری شناخته می شود. - مسجدی که در حدود خاکفرج  و اراضی کمیدان واقع بوده و اکنون اثری از آن به جای نمانده  و به احتمال قوی وبه موجب قراین تاریخی همین مسجد بوده است. - مسجدی که اکنون برجاست و به نام مسجد جامع قم شناخته می شود و همان است که درمحله مسجد جامع ، درخیابان آذر و نزدیک دروازه  ری واقع شده است. - مسجد جامع عتیق و تاریخی قم مجموعه ای از بناهای چند عصر و از جمله مساجد دو ایوانی به شکل مربع مستطیل است . اسکلت اصلی گنبد خانه ی متوازن آن ، به نیمه ی نخست سده ششم هـ . ق تعلق دارد. این مسجد پس از مسجدامام حسن عسگری (ع) قدیمی ترین مسجدی است که  در قم بنا شده و به اعتبار متون معتبر ، سال احداث بنای کنونی گنبد خانه 529 هـ .ق است . این تاریخ تا  پیش از تعمیرات دوران فتحعلی شاه درکتیبه های گچبری موجود در بنا به وضوح نمایان بود. ایوان : یکی از زیباترین و با شکوه ترین بناهای این مجموعه ، ایوان بسیار مجلل آن است . این ایوان به دهانه 14، عرض 7  و ارتفاع  18 متر ، از نظر تناسب و  زیبایی ، ممتاز و بی نظیر است. مقرنس گچی پوشش ایوان و نیز نقشه کاشی کاری دیوار آن که در میانه قاب هایی از آجر کلوکی ( آجر کوچک ) و تراش ، توأم با نمابندی کتیبه های متعدد موضعی و کمربندی جلب توجه می کند، بیش از هرچیز موجب تحسین معماران و هنرمندان می شود. در توصیف این ایوان باید گفت که مظهر جمال ، اعتدال و توازن است ؛ زیرا تمام اجزای آن در جای خود قرار گرفته و متناسب است . مقرنس پوشش آن با نقشه ی بسیار جالبی طراحی شده که در برگیرنده دو کوه مطبّق ( طبقه طبقه شده ) و معلق در دو طرف آن است و مانند دو گنبد پنج طبقه به نظر می رسد که هر طبقه ی آن دارای پنج قطار با پنج حوضچه بزرگ و کوچک است . درمیان دوگنبد آویزان ، سه حوض بزرگ وارونه با سطح قوس آراسته ، و مزین به ترنج هایی از کاشی معرق وجود دارد که در میان قابی از کاشی های سفالی با جدار هشت تایی صفه دار نمایان است. بین این حوض ها جداری شبیه دو گنبد کوچک و معلق ، با حوضچه های متنوع و منظم در سه ردیف با قطارهای مشابه وجود دارد . مشخص نیست این مصالح ساختمانی سنگین را چگونه تا سقف بالا برده و چگونه آنجا آویخته اند که پس از قرن ها هنوز بی خدشه و شکست ، پا برجا و سالم باقی ماند ه است . این مقرنس بی نظیر و ممتاز، که از نقاشی ملات سازی ، توأم با رنگ آمیزی طلایی برخوردار است ، از دور به صورت مقرنسی از آجر نمایان است . تزیینات کاشی این مسجد در زمان فتحعلی شاه و در سال 1248 هـ . ق صورت گرفته که به مرور شکسته و ریخته شد . از این رو ابتدا از طرف مرحوم حضرت آیت الله فیض در سال 1365 هـ .ق و مجدداً از طرف آیت الله العظمی بروجرودی درسال 1375 هـ . ق تمام مسجد تعمیر و به ازاره سنگی ، آراسته و مزین گردید . این کاشی کاری بر فراز ازاره ای از سنگ تراش سفید به ارتفاع 20/1 متر است و تمام بدنه ایوان را از بغله ها و اسپر تا کتیبه کمربندی تزیین نموده است . کاشی ها ، خشتی منقش هفت رنگ با نقشه بندی اسلیمی واژدربندی است و در میانه کاشی کاری آن ، چند خط عمودی وافقی از آجر کلوکی و تراش دیده می شود که مانند قابی کاشی ها را در میان گرفته و وسط هرقاب ، نمایی ساخته شده ودرون هرنما، ترنجی دیده می شود که روی آن آیه شریفه " وما خلقت الجن والانس الالیعبدون" نوشته شده است . این آیه در کتیبه ی معابد و مشاهد از آثارمخصوص فتحعلی شاه است و در سینه اسپر ، بالای پوشش دوقوسی ، سه درگاه ورودی ، به مقصوره ی سه قاب آجری مربع مستطیل گرفته شده که درون آنها با کاشی های خوش نقش ، زیبا وشفافی مزین شده است . در قاب وسطی درترنجی کشیده به خط ریز ثلث ، آیة الکرسی و در پایان " فالله خیر حافظاً وهو ارحم الراحمین " نوشته شده است . در ترنج کشیده دیگری " لااله الا الله ، محمد رسول الله ، علی ولی الله – (تعمیر 1365 هجری ) خوانده می شود و در سومی " انا مدینه العلم و علی بابها" جلب توجه می کند. در کمرگاه ایوان ، کتیبه ای از کاشی خشتی با زمینه لاجوردی وجود دارد که به خط ثلث سفید بر روی آن سوره مبارکه جمعه ودر پایان " سبحان ربک رب العزه عما یصفون وسلام علی المرسلین والحمدلله رب العالمین ، فی تاریخ شهر ربیع الثانی سنه سِتَ و اربعین و مأتین بعد اَلفٍ من هِجَرة النبویه" خوانده می شود. مسجد جامع قم لبه ایوان از دو قوس بالا و نیز طرفین به صورت گیلویی و روی آن طُرّه برنجی پیچی  از کاشی فیروزه فام هر یک به اندازه 405 %  در 40% به کار برده شده و شبیه آثار قرن هشتم است . این لبه ، منظره ایوان را بسیار زیبا کرده است . در دو طرف ایوان جرزهایی به عرض دو و نیم متر و ارتفاع 18 متر وجود دارد و متصل به آنها صفه محرابی است که برفراز هریک ایوانی با پوشش مقرنس بدیع است و در کنار آن نیز جرز دیگری قرار دارد . به این ترتیب درمجموع چهار جرز وجود دارد که تمامی به کاشی های خوش نقش و زیبا آراسته شده اند. لچکی ها و پیشانی ایوان نیز آراسته به کاشی گره سازی است . در پیشانی ایوان و دو ایوانچه ی دو طرف آن کتیبه ای به طول بیست وهشت وعرض یک متر از کاشی های خشتی قرار دارد. روی این کاشی خشتی ، با خط خاصی که بر گرفته از خطوط ثلث ، نسخ و ریحانی است، به صورت متداخل آیه ای از سوره مبارکه نور " الله نورُ السموات والارض مثل نوره کمشکوة فیها مصباح المصباح فی زجاجه الزجاجه . کانها کوکب دری یوقد من شجره مبارکه زیتونه لا شرفیة ولاغریبة یکاد زیتها یضی ءُ  و لولَم تمسسه نارٌ نورٌ علی نور " آمده است. مقصوره : در طرف جنوبی این ایوان ، مقصوره ای به ارتفاع 30 ودهانه 23/ متر وجود دارد که در ضلع جنوبی آن محراب بز رگی قرار دارد. در ضلع شمالی آن سه درگاه بزرگ و کوچک به ایوان واز طرف شرقی و غربی آن هم دو درگاه به دو گوشواری که در دو طرف قرار دارد ، گشوده شده است . محراب شاه نشین آن به عرض یک متر ودهانه چهار متر با پوشش پخ  و بغله ها و اسپر که به کاشی های خشتی منقش هفت رنگ زمان فتحعلی شاهی مزین شده  و دارای پوشش رسمی بندی و معقلی است . بقیه دیوار ایوان از جرز و اسپر، دارای ازاره 30/1 متر سنگی و بالای آن آراسته به گچبری با نقشه ی  ملات ساز طلایی است و سه درگاه  ورودی آن یکی در وسط با دهانه ی پنج متر و دو درگاه دیگر هرکدام با دهانه ی دومتر در طرفین قرار دارد. در کمر آن کتیبه ای کمربندی از گچبری به خط ثلث ممتاز " شیخ محمد حسن قمی" که روی آن سوره تبارک نوشته شده ، دیده می شود. درپایان عباراتی که نشان از تعمیر مقصوره واحداث شبستان ها از طرف فتحعلی شاه درسال 1246 دارد، گچبری شده است که البته بیشتر آن ساییده شده و غیر قابل خواندن است . فقط در ضلع غربی آن ، نام فتحعلی شاه قابل رؤیت است. درچهار طرف مقصوره ، نیم طاقی بالا آمده که فرم مربع را به هشت ضلعی بدل ساخته و تمام بدنه آنها به صورت قوسی مقعر، آراسته به کنده کاری توأم با نقاشی های رنگین است و پوشش آنها با پوشش درگاه در یک سطح قرار دارد. در این قسمت هشت نما با بدنه گچبری شده مشاهده می شود و در بالای  آنها ساختمان به شکل شانزده ضلعی درآمده و شانزده نما ساخته شده است . این نماها یکی درمیان ، به صورت نورگیر میان تهی و توپر دیده می شود که به وسیله کنده کاری توام با رنگ آمیزی مزین شده اند. دربالای این قسمت ، مقصوره از چند ضلعی به صورت مدور در آمده و پاطاق گنبد به صورت عرق چینی بالا رفته است . بدنه پوشش ، مانند کاسه ای گلدار است که آن را به صورت واژگون قرار داده باشند. این پوشش با مقرنس آجری تزیین شده که بدنه آنها حوضچه ها و دیوار با نقشه ظریفی گچبری و رنگ آمیزی شده است . نقشه هر قسمت با قسمت دیگر تفاوت دارد. گوشوارها: در اضلاع شرقی و غربی مقصوره ، در وسط یک نما و در دو طرف آن ، دو درگاه با دیوار آجری زیبا و پوشش دوقوسی است که به طرف گوشوارها باز هستند. دو گوشوارچشمه پوش با ستون های مضلع آجری تزیین شده اند . گوشوار شرقی مشتمل برنه چشمه درسه ردیف به وسعت 21×21 متر است که در آن دو محراب آجری وجود دارد و گوشوار غربی مشتمل بر شش چشمه در دو ردیف به وسعت از شمال به جنوب 21 متر و از شرق به غرب 23/12 متر است. مسجد جامع قم شبستان ها : مقابل ایوان صحنی وسیع وجود دارد که از سه طرف محصور به شبستان های زیبای چشمه پوشی است که به دوران فتحعلی شاه تعلق دارد. قدمت شبستان شرقی بیشتر است . این شبستان دارای نه ردیف سه چشمه ای بر فراز هجده ستون شش ضلعی و نه ستون چهار ضلعی ، یعنی جرزهای جلوی صحن است که با درهای آهنی شیشه پوش محصور شده است . شبستان غربی نیزدارای نُه درگاه درسه ردیف است ؛ ولی انتهای آن سردابی سراسری وجود دارد که از سوی " محمد حسین خان نظام الدوله شاهسوند" ملقب به " شهاب الملک " که بانی گلدسته های طلایی صحن عتیق در سال 1305 بود، احداث شده است . در نتیجه کف شبستان یک متر بالا آورده شده که این عمل موجب کاهش جذابیت آن شده است. شبستان شمالی به علت وجود ایوان شمالی ، از جلو به دو قسمت تقسیم شده که از هر طرف دارای دو چشمه است ولی از قسمت آخر که متصل به هم هستند ، پنج چشمه به عرض 11 و طول هر قسمت 49 متر بنا شده است. ایوان شمالی : دربین شبستان های شمالی ، ایوانی  به دهنه هفت ، عرض هفت وارتفاع 14 متر ازآثار دوره فتحعلی شاه – سال 1248 هـ. ق دیده می شود که دیوار آن مزین به کاشی خشتی است و روی آن به خط ثلث سفید سوره مبارکه منافقون و در پایان عبارت " کتیبه به خط محمدرضا الشریف القمی فی 1248" نوشته شده است . در دوطرف آن دو چشمه و در قسمت بالا و دو طرف ایوان ، دوایوان فوقانی با پوشش مقرنس گچی با جرزهای آجری و لچکی های کاشی کاری معقلی وجود دارد . سر در ورودی : در قسمت ورودی صحن مسجد از طرف غربی ایوان ، سر در ورودی به دهانه شش ، عرض دو وارتفاع هشت متر با جدار سفید کاری و پوشش مقرنس گچی از دوره فتحعلی شاه دیده می شود . در قسمت کمر آن کتیبه ای کمربندی از کاشی خشتی زمینه لاجوردی قرار دارد و روی آن به خط ثلث ، آیات " یا ایها الذین امنوا اذا نودی للصوه ... و الله خیر الرازقین " و در پایان کتیبه جمله ، " قل الحاج شیخ عباس مصباح زاده 1381 قمری" خوانده می شود. در دو طرف ایوان ، جرزی آجری وجود دارد و در کنار آن از دو طرف ، صفه ای محرابی با پوشش مقرنس دیده می شود که از دو طبقه تشکیل شده است . محراب ها: در مسجد جامع قم محراب های متعددی ، هر کدام برای منظور خاصی ساخته شده است . در یکی از شبستان های شرقی مسجد محرابی وجود دارد که در مکانی پایین تر از جایگاه نمازگزاران قرار دارد تا هم نشانه خشوع امام جماعت باشد و مهمتر از آن ، کسانی که در حیاط مسجد هستند ، هم سطح با امام جماعت  قرار گیرند . در داخل این محراب  و روبه روی امام جماعت ،  مشبک هایی  وجود دارد که در فصول گرم سال مانند دستگاه تهویه هوا، هوای سرد ومطبوع را به داخل محراب هدایت می کند تا امام جماعت و نمازگزاران از هوای مناسب برخوردار باشند. در دوسوی این محراب پله هایی وجود دارد که به جایگاهی منبر مانند منتهی  می شود. ائمه جماعات پس از اقامه ی نماز و یا قبل از آن بالای این منبر مستقرمی شدند  وبه ایراد وعظ و خطابه می پرداختند. صحن مسجد: صحن مسجد زمینی مستطیل شکل است که چهار طرف آن با بناهای مسجد شامل گنبد، شبستان ها ، گوشواره ها، زیرزمین ، سر در ورودی و ایوان شمالی و جنوبی محصور شده است . وسط صحن ، حوضی وجود دارد که بر زیبایی آن افزوده است . در گذشته  در وسط حوض ، آب انباری وجود داشت که امروزه مسدود است . در فصل تابستان ، مخصوصاً شب ها، نماز جماعت درصحن مسجد اقامه می شود ؛ زیرا دارای هوای مطبوع و لطیفی است . زیرزمین مسجد : زیرزمین این مسجد به جز هوای مطبوع و دلپذیر، از ارزش خاصی برخوردار است و جلوه دیگری از هنر معماران ایرانی و اسلامی را عرضه می دارد . این زیرزمین در سمت غرب مسجد قرار گرفته و روی آن شبستان بزرگی وجود دارد . زیرزمین به جز ستون های دیوار شبستان دارای هجده ستون است  که اخیراً توسط سازمان میراث فرهنگی قسمتی ازآن مرمت شده است . شاخص تعیین وقت نماز: از دیگر امکانات جالب توجه مسجد، شاخصی است که به وسیله آن می توان هنگام نماز ظهر را تعیین نمود . این شاخص از سنگی تشکیل شده که روی آن خطی به صورت مورب حکاکی شده است . اگر آفتاب به وسط این شاخص نزدیک شود. نشان دهنده ظهر شرعی است . این شاخص در قسمت شمال مسجد روی تخته سنگی حکاکی شده است . گنبد باشکوه مسجد: گنبد رفیع مسجد جامع قم یکی از باشکوه ترین ، شگفت انگیزترین و رفیع ترین گنبد های مساجد ایران است . جای تعجب نیست اگر برای هر بیننده ای در مورد چگونگی ساخت این گنبد جای سؤالی وجود داشته باشد. نباید فراموش کرد که برای ساخت این مسجد عظیم و با شکوه که حدود 6000 متر مربع وسعت دارد ، حتی یک شاخه آهن نیز به کار نرفته و با گذشت سالیان سال از ساخت آن همچنان پابرجا واستوار مانده است . مسجد جامع قم کتیبه ها : مسجد جامع قم دارای کتیبه های زیادی است . یکی از این کتیبه ها، کتیبه بالای ایوان جنوبی است که نویسنده آن " محمد حسین الشیرازی " بوده وآن را در سال 529 هـ . ق نوشته است . متن این کتیبه ، قسمتی از سوره مبارکه  نور است که با خطی زیبا با کاشی معرق ، منقوش شده است . این کتیبه به دستور مرحوم حضرت " آیت الله العظمی بروجردی " تجد ید بنا شد. نکته جالب توجه این که کتیبه با خطی درشت نوشته شده ، به طوری که می توان از فاصله دور آن را به راحتی خواند . ارتفاع حرف " الف " این کتیبه تقریبا" یک متر است . مشبک های بنا: قسمت های زیادی از بناها وساختمان های مسجد جامع قم را مشبک های آن تشکیل می دهند. این مشبک ها حداقل دو فایده اساسی دارند؛ از طریق آنها نور کافی و مطلوب به درون بخش های مختلف ساختمان های مسجد راه می یا بد و از سوی دیگر برای تهویه هوا و خنک شدن قسمتهای مختلف بنا تأثیری قابل توجه دارند. این مسجد درخیابان طالقانی شهر قم قرار دارد. مسجد صاحب الزمان ( ع ) ،  جمکران این مسجد در دامنه ی کوه دو برادران در ابتدای جاده – قم – کاشان در فاصله شش کیلومتری جنوب غربی قم قرار دارد. مسجد جمکران از بناهای سده های اول ودوم هـ . ق  است . این مسجد در سال 373 هـ . ق به دستور حضرت بقیه الله (عج) ساخته شد و در سده های بعد به کرات به دست تعمیر و تجدید سپرده شد . آخرین بنای تاریخی بازمانده متعلق به سال 1167 هـ . ق بود که برای نوسازی و گسترش مسجد در دهه های اخیر تخریب شد. مسجد پنجه علی ( مسجد صیئی ) این مسجد درمحله ای به همین نام در شهر قم قرار دارد. مسجد که به مسجد صیئی نیز شهرت دارد ، نام خود را از پنجه ای منسوب به حضرت علی (ع) که برسنگ در محراب آن نصب شده ، گرفته است . مسجد عشقعلی بنای این مسجد قدیمی نزدیک آستانه مقدسه حضرت معصومه ( س) قراردارد و احتمالاً متعلق به سده دهم هـ . ق است. این مسجد دارای آب انبار وحمام هایی به همین نام است . مسجد صرم این مسجد که در روستای صرم قرار دارد ، از دوره صفویه باقی مانده و دارای شبستانی گنبد دار است . پوشش بیرونی گنبد آن نیمه بیضی و آجری است . براساس متن لوح سنگی ورودی مسجد ، این بنا در سال های 1061 و 1062 هـ . ق بنا شده است . مسجد جامع کهک بنای این مسجد از دوره صفویه در شهر کهک باقی مانده است. مسجد میدان کهنه مسجد میدان کهنه که برخی آن را متعلق به  دوره سلجوقی و قاجاریه می دانند ، درمیدان کهنه شهر قم قرار دارد. این مسجد در سال 1310 ش ازسوی آیت الله حاج میرزا محمد فیض در محوطه ای به طول 21 و عرض 12 متر به ارتفاع شش متر، مرکب از ده چشمه بر فراز چهار ستون سنگی مضلع بنا شد . از این رو این مسجد را فیض نیز می نامند. در کنار این مسجد مناره ای به ارتفاع 25 متر وجود دارد که سومین منازه جهان اسلام واولین مناره احداثی در قم وایران است . قطر قسمت پایینی این مناره 5/3 متر است . این مناره در سال 291 هـ . ق در دوره حکومت " یحیی بن اسحق " به خود یاری عرب اشعری میان شهر جدید اسلامی و شهر قدیم کمیدان بنا نهاده شد تا صدای مؤذن به هر دو شهر برسد. جدار این مناره آجری ، ساده و فاقد تزیینات است . مناره با گذشت زمان فرسوده شد و قسمت هایی از آن فرو ریخت تا درسال 1191هـ . ق به وسیله یکی از امرای زند مرمت و مأذنه جدیدی در بالای آن ساخته شد. نمای کنونی از همین مرمت برجای مانده است . مناره اخیراً از سوی میراث فرهنگی استان قم مرمت شد . راهروی این مناره در مسجد میدان کهنه قرار دارد . قبل از احداث مسجد ، مدخل مناره روی پشت بام مغازه ای قرار داشت که مسجد اکنون به جای آن بنا شده است. مصلای قدس این مصلا با گنبد استیل ومساحت ده هزار متر مربع دارای بالکنی مخصوص خواهران به مساحت چهارهزارمتر مربع است. گنجایش مصلا ، وقت نماز 28 هزار نفر و هنگام تجمع بیش از 50 هزار نفراست . آرامگاه ها مسجد جامع قم آرامگاه مستوفی مقبره پدر مستوفی الممالک یکی از رجال معروف عهد قاجار در ضلع شمال شرقی صحن عتیق حرم حضرت معصومه (س) قرا ردارد . این مقبره درسال 1345 هـ  . ق از طرف فتحعلی شاه قاجار تعمیر و ایوان آن تزیین شد. گچبری آرامگاه به صورت نفیس توسط " میرزا یوسف خان مستوفی " انجام گرفته است. آرامگاه علی بن بابویه قمی آرامگاه " علی بن بابویه قمی " پدر " شیخ صدوق" – متوفی به سال 329 هـ . ق – مقابل شیخان قرار دارد. این بنا شامل قبه و بقعه ، ایوان و صحنی مشتمل برسه حجره است . بر فراز بقعه ، گنبدی شلجمی از آثار صفویه مشاهده می شود. آرامگاه پروین اعتصامی پروین اعتصامی یکی از سرآمدان شعر معاصر و فرزند یوسف اعتصامی آشتیانی ( اعتصام الملک ) است . پروین در سال 1285 شمسی در تبریز متولد شد و از همان اوان کودکی زبان به شعر گشود . وی درعنفوان جوانی از برترین شاعران زمان خود بود. او زبان انگلیسی وعربی را به خوبی فراگرفته وفارغ التحصیل مدرسه ی آمریکا یی تهران بود . پروین اعتصامی در سال 1330 شمسی ، در سن 35 سالگی در تهران در گذشت و در یکی از حجره های صحن حضرت معصومه ( س) به خاک سپرده شد . مقصوره : سرای حصاردار ، جای ایستادن امام و خلیفه در مسجد . مقرنس : آنچه به شکل نردبان و پله پله ساخته شده ، بنای بلند مدور و ایوان آراسته و مزین با صورت ها و نقوش که بر آن با نردبان پایه روند ، قسمی زینت که دراطلاق و ایوانها به شکل های گوناگون گچبری کنند؛ کنگره دار جرز : دیوار اطاق و ایوان ، پایه ی ساختمان که از سنگ و آجر سازند. دوالی : کمندهایی که در طرح های اسلیمی در قالی و پارچه و شالها اندازد و آن در اصل نقش پیچ و خم اژدها بوده است. طّره : کنگره ای که بر سر دیوار از آجر یا کاشی سازند . سقفی که از چوب و خشت بر دروازه ها سازند برای محافظت از باران . گیلویی : قسمت فاصله ی بین طاق عمارت و دیوار که برآن نقاشی و گچبری کنند و آن به منزله ی گلوی طاق و سقف است. کلمات کلیدی مرتبط: پاورپوینت مسجد جامع قم ,نقشه مسجد جامع قم ,پلان مسجد جامع قم ,نمابرش مسجد جامع قم ,معماری مسجد جامع قم ,

پاورپوینت مسجد جامع قائن

پاورپوینت مسجد جامع قائن

تاریخ ایجاد 10/11/2015 12:00:00 ق.ظ    تعدادبرگ: 25 اسلاید دارای نقشه ، تصاویر و پرسپکتیو بنا   قیمت: 7500 تومان	تعدادمشاهده  15
پاورپوینت مسجد جامع قائن   بخشی از بنا مسجد جامع قائن مربوط به سدهٔ ۸ ه. ق. است و در قائن، مرکز شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به استناد کتیبه موجود در ایوان مسجد جامع، این بنا در سال ۷۹۶ هـ. ق به دستور امیر جمشید قارنی ساخته شده است. بنابراین مسجد جامع قائن از آثار ساخته شده در اواخر دوره ایلخانی و اوایل دوره تیـموری است. تاریخچه بنا   این مسجد بنایی است بسیار قدیمی و درنهایت شکوه و جلال که علاوه بر روحانیت معنوی دارای ظاهری دلچسب و فرح انگیز است.امروز با گذشت 1100سال همچنان این بنا بلندترین عمارت قائن می باشد.   درمورد بنای اولیه آن اختلاف نظر وجود دارد .استقرار یکی از پایه های مسجد بر روی آتشکده ساسانیان گویای تاریخ کهن آن است.اغلب مورخان وجهانگردان در بیان و معرفی شهر قائن به مسجدجامع صراحتا اشاراتی داشته اند.   صوره الارض ابن حوقل (۳۳۱ ه ق) می نوسید: ((قائن وسعت آن چند سرخس است و بناهای آن از گل و دارای قهندژ (کهندژ) است که خندقی درپیرامون دارد و مسجد جامع و دارالاماره در قهندژاست.))   ناصر خسرو قبادیانی در اواسط قرن پنجم هجری از این شهر دیدن کرده و آنرا چنین توصیف کرده است: ((قائن شهری بزرگ و حصین است گرد شهر خندقی دارد و مسجد آدینه به شهر اندر است و آنجا که مقصوره است تاقی عظیم و بزرگ چنانکه در خراسان از آن بزرگتر ندیدیم و آن تاق نه در خور مسجداست و عمارت همه شهر به گنبد است .))   از آنجایی که اصطخری مسجد جامع را در قهندژ (ارگ) قائن و در کنار دارالاماره دانسته در حالی که صد سال بعد ناصر خسرو، مسجد را در قسمت اماکن عمومی شهر توصیف می کند، احتمال دارد مسجد کنار دارالاماره در طی صد سال بر اثر زلزله ویران شده و مسجد جامع بعدی بر جای نیایشگاه ساسانی ساخته شده باشد.   از کتیبه های متعدد مسجد جامع می توان نتیجه گرفت که این بنا بارها بر اثر زلزله صدمه کلی دیده و مرمت شده است .   در یکی از کتیبه های ایوان بسال ۷۹۶ هجری قمری نوشته شده :این بنا به فرمان جمشید قارن از خاندان معروف قارن که در دوره امیر تیمور جهانگشا حاکم قائن و مدتی حاکم ساری و دامغان بود تعمیر ومرمت شد.   لوحه ای به خط رقاع در داخل رواق پنجم درضلع شمالی حیاط مسجد می باشد و تاریخ آن اول رجب سال ۹۲۱ است.مضمون کلی آن مربوط به زمان فرمانروایی امیر سلطانی است که در (۹۱۹-۹۲۱) هجری از سوی شاه اسماعیل صفوی در قائن به این مقام منصوب شد. سنگ لوحی در سمت راست ورودی ایوان مسجد به ابعاد ۱۲۰×۵۰ سانتی متر و با خط بسیار زیبای رقاع که شاه سلیمان صفوی امر به بازسازی مسجد داد بتاریخ ۱۰۸۰ هجری قمری کرده است.   در کاوشهای شبستان شمالی به سال 1354ستونهای سنگی با درازا و پهنای یک متر در یک متر از سنگ و لاشه وملات و ساروج کشف شده که پایه های کنونی بر روی آنها بنا گردیده وجود یک ستون چهار قلو در شبستان مشابه ستونهای مسجد جامع اصفهان قدمتی از دوره سلجوقی را نشان می دهد که احتمالا در دوره تیموری تجدید بنا گردیده گمانه زنی در این محل به عمق 60سانتی متر وکشف قطعاتی از آجرو سفالهای سلجوقی نشان داد که مسجد در یک زلزله شدید خراب گردیده است . بسیاری معتقدند از قلعه کوه قائن تا دژ مرکزی شهر و مسجد جامع یک تونل زیر زمینی وجود داشته و مورد استفاده بوده.احتمال دارد این معبر با مسیر کاریز جعفر آباد یکی باشد که در نزدیکی قلعه کوه معبرش مجزا می گردد.اگر کاوشهای باستان شناسی انجام شود شاید بتوان بسیاری از شگفتی ها را شناسایی و معرفی نمود.   مسجد جامع دارای دو محراب است. گرچه این مسجد جزو قدیمی ترین مساجد ایرانی می باشد ولی محرابهای آن ربطی به تغییر قبله از مسجد الاقصی به مکه ندارد احتمالا یا ناشی از اختلاف اهل سنت و تشیع در محاسبات قبله یابی بوده یا محراب انتهایی ایوان یک نیایشگاه می باشد.   مسجد جامع قائن ۲۴۷۰ متر مربع وسعت داشته که ۱۰۵۰ متر مربع آن زیر بنای ایوان، شبستانها و حجره ها و ۱۲۰ متر مربع عرصه داخلی می باشد. حیاط مسجد محوطه ای به درازای ۳۳ و پهنای ۲۸ متر است. در اطراف حیاط حجره هایی به عمق 2 متر قرار دارد از شاهکارهای معماری مسجد ایوان آن است که به طرز با شکوهی به زیبایی مسجد گوهر شاد با ارتفاع ۱۸ متر، عرض ۱۱ متر و طول ۲۲ متر ساخته شده است. قبلا دو مناره در دو سمت ایوان به ارتفاع ۵ متر داشته که باعث زیبایی بیشتر مسجد می شد و تا قبل از ویرانی صدای موذن از آن بلند بود.سقف ایوان چهار طاق و سه گنبد دارد که به طرز زیبایی رنگ آمیزی و تزیین شده ومعرق کاریهایش بسیار ظریف و زیباست نقاشی های ایوان به شیوه اصفهانی بوده و در دوره صفویان انجام شده و در زمانهای بعد روی آنها را رنگ زده اند. دو شبستان در دو سمت ایوان علاوه بر این که در فصل زمستان استفاده خوبی دارند برای جلوگیری از رانش دیوارهای اطراف ایوان تاثیر بسزایی دارند. کلمات کلیدی مرتبط: پاورپوینت مسجد جامع قائن ,معماری مسجد جامع قائن ,نقشه مسجد جامع قائن ,پلان مسجد جامع قائن ,نمابرش مسجد جامع قائن ,تصاویر مسجد جامع قا